اوغان روستایی در دامنه کوه بزغوش
ایمیل ارسال مطلب و عکس : azizkhavari@gmail.com
صفحات وبلاگ
نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/٢٢

برای مشاهده عکسها به ادامه مطلب بروید


ادامه مطلب ...
نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/٢٠

 

نگاهی گذرا به شهرستان سراب

شهرستان سراب با مساحت ۳۵۶۰کیلومترمربع درجنوب شرقی استان آذربایجان شرقی واقع گردیده‌است.این شهرستان ازشمال به شهرستان‌های مشکین شهروهریس - ازشرق به استان اردبیل - ازجنوب به شهرستان میانه و ازغرب به شهرستان بستان آباد محدوداست. ارتفاع این شهرستان از سطح دریا ۱۶۵۰متر می‌باشد.مساحت شهرستان سراب ۶/۷درصدکل مساحت استان راتشکیل می‌دهدکه ازاین لحاظ دررده ششم قرار دارد.

جغرافیای طبیعی شهرستان سراب

آب و هوا: شهرستان سراب بواسطه قرارگرفتن ما بین دو رشته کوه بزقوش در جنوب و ارتفاعات سبلان درشمال دارای آب وهوایی سردوکوهستانی است که در تابستان معتدل ودرزمستان‌ها دارای آب و هوای سرد می‌باشدویکی ازنقاط سردسیرکشور به شمارمی رود. تعداد روزهای یخبندان در سراب بطور متوسط۱۵۰ تا ۱۴۸روزدرسال می‌باشد.مقداربارندگی سالانه از ۲۵۰ میلی‌متر در نقاط پست تا ۴۸۰ میلی‌متر در ارتفاعات متغیر می‌باشد، محدوده شهرستان سراب به جزء درقسمتی کوچک ارمنتهی الیه شرق خود که آبخیز اصلی رودخانه آجی چای است، نزولات جوی جاری شده در سطح این شهرستان از طریق ۱۰ شاخه اصلی به سمت آجی چای سرازیروتوسط آن ازمنطقه خارج می‌شود.

ارتفاعات مهم: چهره عمومی این شهرستان توسط رشته کوه سبلان در شمال و رشته کوه بزقوش در جنوب و پیوستن رشته کوه بزقوش توسط ارتفاعات ایلانجوق به سبلان در شرق شکل یافته این عوارض باعث بسته شدن این شهرستان از سه طرف شمال، شرق و جنوب گشته و منطقه را به صورت چاله و دشتی درآورده است که به سمت غرب باز می شود ارتفاعع مرکز شهرستان از سطح دریا حدود 1650 متر می باشد رشته کوه بزقوش با ارتفاع 3302 متر بلندترین نقطه دشت سراب را از شهرستان میانه جدا می سازد شیب تند آن به سوی میانه و دامنه کشیده شده آن به دشت سراب است در شمال دشت سراب کوه سبلان با ارتفاع 4812 متر در بلندترین نقطه قد برکشیده و دارای شکل مخروطی است و به صورت رشته کوههای متعددی که از شرق به غرب کشیده شده در تمام سال پوشیده از برف و یخ است.

منابع آبی: مهمترین رودخانه‌های جاری درمنطقه عبارتنداز سوین - آغمیون - پسلر وتاجیارکه ازدامنه‌های سبلان سرچشمه می‌گیرندوازشمال به جنوب جریان می‌یابند و رودخانه وانق چای از کوههای بزقوش سرچشمه گرفته ودرجنوب سراب باپیوستن به سایر رودخانه‌ها، آجی چای راتشکیل می‌دهدودرمنطقه مهربان رودخانه ارزنق به آنها ملحق می‌شود. رویهمرفته شهرستان سراب یکی ازمناطق نسبتاً پرآب استان به شمارمی رود وعلاوه برآبهای سطح الارضی تعداد ۱۳۵ حلقه چشمه وقنات نیزدرمنطقه وجوددارد.بایدمتذکرشدبه دلیل خشکسالی سالهای اخیر تعدادی از این چشمه‌ها و قنات‌ها خشک شده‌اند. بالغ بر۱۸۰۰حلقه چاه عمیق ونیمه عمیق نیزدرسطح شهرستان وجود دارد.که درفصل برداشت آب (فصل زراعی) جمعا ۱۶۸میلیون مترمکعب آب ازمنابع زیرزمینی دراین شهرستان برای مصرف درامرکشاورزی برداشت می‌شودکه به لحاظ وقوع خشکسالی در برخی نقاط ارتفاع آبهای زیرزمینی حتی تا۲۰مترکاهش یافته‌است.

پوشش گیاهی: مساحت پوشش مرتع در سطح شهرستان بالغ بر 120 هزار هکتار بوده که از کل مراتع 6/67 درصد رویشگاههای کوهستانی و پرشیب و 8/5 درصد رویشگاههای تپه ماهور و 6/20 درصد رویشگاههای فلات و 6 درس رویشگاههای دشتی را شامل می شود از نظر مساحت 81120 هکتار  کوهستانی، 6960 هکتار تپه ماهور، 24720 هکتار فلات و 7200 هکتار دشتی می باشد. از نظر درجه مراتع سبلان با مساحت 62500 هکتار که از آن 31250 هکتار درجه یک و مابقی درجه دو و سه می باشد مراتع بزقوش 15000 هکتار عموماً درجه دو و سه می باشد از مراتع روستایی با وسعت 42200 هکتارمقدار 25000 هکتار درجه دو و سه و مابقی چمنزار می باشد مراتع خود شهر با وسعت 300 هکتار چمنزار و درجه یک می باشد.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دوبخش (مرکزی ومهربان) ۹ دهستان و۴ نقطه شهری به نامهای سراب- مهربان- شربیان ودوزدوزان می‌باشد. تعدادآبادیهای دارای سکنه شهرستان ۱۲۸می باشد.

شهرستان سراب با دارا بودن 168 پارچه آبادی دارای سکنه یکی از معدود شهرستانهایی است که جمعیت روستایی آن بیشتر از جمعیت شهری آن است لذا مناطق روستای بیشتر از شهری است و همچنین منطقه عشایری شهرستان که در فصل ییلاق عشایر از نقاط دیگر استان و کشور جهت گذراندن فصل چرا به این منطقه عزیمت می نمایند. از مساحت 7/344 کیلومتر مربعی شهرستان، شهرهای سراب و مهربان به ترتیب به 8/3 کیلومتر مربع وسعت و مهربان با 3/1 کیلومتر مربع مناطق شهری شهرستان را شامل می شوند. مناطق عشایری، وسعت مراتع سبلانه 62500 هکتار و وسعت مراتع بزقوش 15000 هکتار می باشد که عشایر در فصل ییلاق در این مناطق ساکن می شوند و حدود آن از آبریز حد شمالی مشکین شهر تا شمال حوزه استحفاظی سراب را شامل می شود.

 

جمعیت

در آخرین سرشماری سال 1385، جمیعیت شهرستان سراب در حدود ۱۳۲٬۰۹۴ نفر بوده است.

جغرافیای تاریخی شهرستان سراب

شهرستان سراب تاسال۱۳۲۴ازبخشهای تابعه اردبیل بوده امادراین سال به شهرستان درجه ۳و۷دهستان و۱۸۰آبادی تبدیل گردیدو بعدها دهستان بزقوش (شهرستان میانه)ازآن جداگشته‌است.سراب نامش درکتاب حدودالعام (سال۳۷۲هجری قمری)جغرافی دانان عرب به نامهای سرآو- سراره ازاین شهریادشده‌است.و بدلیل اینکه برسرراه ابریشم قرار داشت از قدیم الایام موردتوجه بوده‌است. مردم سراب در سال۲۲ هجری بر ضد اعراب به مبارزه برخواسته و بعد از از فتح اعراب به اجبار به دین اسلام گرویدندبه قول ابن ندیم بابک خرم دین دوران نوجوانی خودرادرسراب گذرانیده، و ناصرخسرووقبادیانی نیزدر سفرنامه خودازسراب یاد کرده‌است.

سراب درحمله مغول درسال۶۱۷هجری آسیب فراوان دید، قتل وغارت مغولان این شهررا ویران کردو جنگ شاه عباس و خلیل پاشادر صحرای سراب رخ داده‌است. درسال۱۰۳۴هجری قمری بیماری وبا جان گروه کثیری ازمردم سراب را گرفت. ودرسال ۱۲۰۵هجری قمری به دستورآقامحمدخان سراب راویران کردند.درسال ۱۲۴۲هجری قمری نیز فتحعلی شاه مدتی برای تدارک جنگ باروس درسراب به سربرد.

صادق خان شقاقی از روستای اسب فروشان(که در قلعه بیجند مستقر بود) شهرستان سراب پس از مرگ آقا محمد خان از برای فتح ایران برآمد تا قزوین را فتح کرد ولی در قزوین از فتحعلی شاه قاجار شکست خورد.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان سراب

سنگ نوشته اورارتی: در نزدیکی روستای قیرخ قیزلار در شمال شرق سراب واقع و به خط میخی بر روی صخره ای به طول 5/4 متر و عرض 10/2 متر و ارتفاع 6/2 قرار گرفته است. این سنگ نبشته به دوره اورارتو مربوط است.  متاسفانه قسمتی از این کتیبه از بین رفته و قابل خواندن نبست به همین دلیل تاکنون متن آن ترجمه نشده است. در قسمت شمالی این کتیبه قلعه ای است که این قلعه هم به اورارتوها مربوط است در سنگ نبشته نشتبان همانگونه که در اسناد و شواهد آمده است صحبت این است که آرگشیتی 21 قلعه تسخیر کرد و در یک روز بیش از 40 شهر را تصرف و بعد در محل قلعه های تسخیر شده قلعه ای نو برای خود ساخته است به نظر باستان شناسان این کتیبه به آرگشیتی مربوط است ولی متاسفانه محتوای کامل آن به دلیل آسیب دیدگی فراوان معلوم نگردیده است.

سنگ افراشته های قیرخ قیزلار: تقریبان 200 متر پائین تر از سنگ نوشته نشتبان در طرفین رودخانه سنگ افراشته هایی است که به قیرخ قیزلار یا چهلدختر معروف است اهالی اعتقاد بر این دارند که این سنگ افراشته‌ها چهل انسان بوده اند که بر اثر انحراف از حقیقت و راه خدا به غضب الهی دچار و مبدل به سنگ شده اند در حالی که تعداد سنگها بیش از چهل است و تا 120 سنگ شمارش ده است. بعضی از سنگ افراشته ها همانگونه که گذاشته اند سالم و صاف مانده ولی برخی شکسته یا کج شده و یا از بین رفته اند. در شرح این سنگ افراشته ها گفته شده: سبلان در طول تاریخ حتی از زمانی که دین بودائی در ایران و کشورهای دیگر رواج پیدا کرده همچنانکه از نظر سوق الجیشی مورد استفاده قرار گرفت بزرگترین آتشکده ها و بزرگترین معبدها در اطراف سبلان برپا شده است. در مورد سنگ افراشته های قیرخ قیزلار چند نظر مطرح شده است: اول اینکه گفته اند: در گذشته هر سرداری که در جنگ غالب می آمد از این سنگها می افراشت. نظر دوم این است که هر سرداری یک سردار از دشمن را می کشت یکی از این سنگها را می افراشت ولی همچنانکه گفه شد ساوالان از نظر سوق الجیشی مهم بود و مورد استفاده ایرانیان قرار گرفته و بزرگترین آتشکده و معبدها در آنجا بر پا شده و نظر اصلی اینست که محل این سنگ افراشته ها معبد بزرگی بود در معبدها معمولاً انسانها را قربانی می کردند تا عظمت معبد را بنمابانند برای هر قربانی یک سنگ می افراشتند این نظر و یان عمل تا استقرار کامل دین اسلام در این کشور برقرار بود.

سنگ نوشته رازلیق: رازلیق تابع شهرستان سراب است و از شمال به کوه سبلان محدود می شود در این محل در بستر رودخانه پسلر سنگ نوشته ای وجود دارد که به سنگ نبشته رازلیق معروف است برای رسیدن به پای کتیبه ابتدا باید به رازلیق رفت از رازلیق باید راهی روستایه دیزهج سفیا شد سنگ نشوته در کنار این روستا (ضلع شمال غربی) در کوه زاغالان بر روی صخره ای مرتفع وقاع شده است. کتبیه رازلیق 110 سانتی مر طول و 82 سانتی متر عرض دارد و در 16 سطر به فرمان شاه اورارتویی آرگشیتی دوم پسر روسا نقل شده است.

مسجد جامع سراب: سراب مانند دیگر شهرهای آذربایجان دارای مسجد جامع تاریخی است که تاریخ بنای آن به قرن نهم هجری می رسد  اما اخیراً در حفاریهای به عمل آمده که جهت تعمیرات انجام می گرفت معلوم گردید که مسجد فعلی بر روی یک مسجد بسیار قدیمی احداث گردیده که آثار آن دیده می شود. این مسجد بدون مناره و گلدسته بوده از نظر ساختمانی عبارت است از یک شبستان بزرگ، یک حیاط کوچک، یک منبر و سه محراب . 36 ستون اصلی و 29 ستون کاذب و نیم ستون که طاقهای جناقی و گنبدهای مدور مسجد بر آنها نهاده شده است. درب ورودی شرقی دارای کتیبه ای مرمرین بوده است که با خط نسخ متداول دوره گورکانیان و ترکمانان آق قویونلو معاصر سلطنت ابوالنصر اوزون حسن آق قویونلو بوده و تاریخ آن به سال 875 هجری قمری ثبت شده است. این کتیبه به همراه یک کتیبه دیگر که در حفاریها و خاکبرداری داخل مسجد در جریان مرمت و بازسازی مسجد پیدا شده بود فعلاً در سازمان میراث فرهنگی استان نگهداری می شود.

 تپه باستانی قلعه جوق: این تپه در 5/2 کیلومتری شمال سراب در کنار جاده رازلیق به سراب واقع است با توجه به وجود سنگ نبشته رازلیق رد 10 کیلومتری این تپه است اهمیت تاریخی این تپه و ارزش نظامی آن در دوران اورارتویی مشخص می شود.

 چهارطاق ساسانی آغمیون: این تپه در 5/2 کیلومتری شمال سراب در کنار جاده رازلیق به سراب واقع است با توجه به وجود سنگ نبشته رازلیق رد 10 کیلومتری این تپه است اهمیت تاریخی این تپه و ارزش نظامی آن در دوران اورارتویی مشخص می شود.

 مقبره مغولی اسفستان: در 6 کیلومتری شرق سراب واقع است. منسوب به دوره مغول است بنایی آجری و شامل چند اتاقن و یک راهرو است نصف سر در آن ریخته از طاق نمای درگاهی به طور پراکنده باقی مانده که تزئیناتی به صورت مقرنس کاری از آجر لعابی داشته است. تمامی حاشیه سر در و طاق نماها، قسمتی از مقرنس کاری و کاشیکاری و ترکیب کاشی و گچ و آجر را نشان می دهد.

اقتصاد

اقتصاد منطقه با توجه به موقعیت اقلیمی و جغرافیایی  حول محور کشاروزی و دامداری می باشد به جهت داشتن آب و خاک مناسب و نیروی انسانی کافی اغلب اهالی منطقه در این بخش فعالیت دارند با توجه به اینکه اکثر مردم شهرتان در روستاها سکونت دارند لذا فعالیتهای کشاورزی و دامداری به عنوان شغل اصلی در منطقه مطرح بوده و هست از لحاظ دارا بودن صنعت شهرستان سراب از نقاط محروم استان و کشور می باشد به طوری که تنها یک واحد کارخانه نساجی در شهرستان و تعداد انگشت شمار صنایع کوچک و متوسط در شهرستان فعالیت می نمایند. آمار بیکاران بویژه بی کاران فصلی در شهرستان نشان می دهد که صنعت در منطقه کاملاً ضروری بوده و نیاز می باشد به علل متفاوت از دوران پیش از انقلاب و حتی بعد از انقلاب توجهی به صنعت منطقه صورت نگرفته است حتی در ایجاد صنایع تبدیلی با عنایت به انیکه شهرستان سراب در تولید بعضی از محصولات مانند سیب زمینی، شیر، حبوبات و غیره از جایگاه ویژه ای برخوردار می باشد. همچنین در بخش معدن تاکنون هیچ اقدام عملی صورت نگرفته است و تنها در یک مورد معدن نفلین سیانیت در این اواخر مطالعات انجام یافته است و روی این معدن در حال حاضر کار می شود خاصه اینکه اقتصاد شهرستان متکی به کشاورزی و دامداری می باشد.

کشاورزی، صنعت و معدن

این شهرستان با زمین هموار و حاصلخیز از نظر کشاورزی مستعد می‌باشد. کشت محصولات کشاورزی زیر از عمومیت بیشتری برخوردار است. گندم، سیب زمینی، سبزیجات، حبوبات و باغهای سیب، گلابی، گردو و زردآلو از شهرت خاصی برخوردار است

نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/۱٧

بزغوش

سلسله جبال بزغوش که همزمان با مواد خروجی آتشفشانهای سهند و سبلان ارتفاع یافته در 18 کیلومتری جنوب شهرستان سراب و 35 کیلومتری شمال میانه قرار دارد . طول این رشته کوه 120 کیلومتر و عرض آن بین 40 تا 45 کیلومتری متغییر می باشد . جهت آن شرقی – غربی بوده و تا دره قرانقوچای که آن را از دامنه شرقی سهند جدا می سازد ادامه دارد . دامنههای سرسبز و زیبا و مراتع وسیع محل اسکان ایلات و عشایر و دامپروران و روستائیان اطراف می باشد . بطوری که سراب به صورت یکی از قطب های مهم دامپروری در سطح کشور در آمده است . بزغوش دارای چشمه های متعدد آبگرم از جمله اسب فروشان ، بوشلو ، سقزچی ، الله حقی ، بویوک وئی ، شالقون و جلده باخان می باشد . شاخه هائی از رودخانه تلخه رود یا آجی چای از دامنه های شمالی این کوهستان سرچشمه می گیرد . میانگین بارش سالیانه منطقه بین 400 تا 500 میلیمتر بوده که اکثراً در ماه های سرد سال به صورت یخ و برف بر روی قلل منطقه انباشته شده و در فصلهای بهار و تابستان بسوی اراضی حاصلخیز مجاور جاری میگردد.

بعد مسافت این منطقه نسبت به شهرها و مراکز مهم و نیز وجود کوهستان بلند همانند سبلان در شمال منطقه باعث گردیده که استقبال کمتری توسط کوهنوردان سایر استانها به جز آذربایجان جهت صعود این قله صورت گیرد . ما توجه همه دوستداران طبیعت و کوهنوردی را به این قله بکر و زیبا جلب می نمائیم . همچنین دانه های بزغوش در صورت سرمایه گذاری و عمران و آبادی منطقه می تواند به صورت یکی از قطبهای مهم صنعتی ، کشاورزی و تفریحی استان درآید . بلندترین قله در نقشه های معتبر جغرافیائی در این منطقه به ارتفاع 3303 متر از سطح دریا و 1600 متر نسبت به زمینهای اطراف همین رشته کوه یعنی بزغوش است . این قله از دو مسیر صعود میگردد :

الف – مسیر جنوبی به مبدا صعود از روستای ورنکش که برای کوهنوردان سهلترین راه از طریق میانه می باشد .

ب – مسیر شمالی به مبدا صعود از روستای اسب فروشان ( اسبی سی ) که ما به شرح آن می پردازیم :

برای رسیدن به اسب فروشان بایستی ابتدا از ترمینال تبریز به سراب رفت فاصله این دو از یکدیگر 130 کیلومتر بوده و جاده آن آسفالت می باشد . پس از طی زمانی در حدو 5/2 ساعت به شهرستان سراب می رسیم از اینجا به دو طریق می توانیم به مبدا صعود برویم . اولین مسیر از پمپ بنزین شهرستان سراب آغاز و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده خاکی و با عبور از روستاهای هولیق و هریس نهایتاً به روستای اسب فروشان می رسیم . برای رسیدن به مبدا صعود از این مسیر حدود 45 دقیقه در راه خواهیم بود . دومین مسیر از پل مرکزی سراب شروع و پس از طی حدود 30 کیلومتر جاده آسفالته و با عبور از روستای انور آب و قشلاق به روستای اسب فروشان منتهی خواهد شد . مینی بوسها و سرویسهای محلی این مسیر را نیم ساعته طی می کنند .

پس از رسیدن به مبدا صعود راهپیمائی ما آغاز میسود . بیرون از روستا جاده دو شاخه میشود جاده سمت راست به آبگرم بویوک سوئی و سمت چپ که مسیر مورد نظر ماست به آبگرم الله حقی منتهی خواهد شد .

البته وسایل نقلیه برای رفتن به آبگرم های فوق الذکر وجود دارد ولی ما ترجیح می دهیم که این مسیر را پیاده تا آبگرم الله حقی طی کنیم . پس از حدود 30 دقیقه راهپیمائی به آبگرم الله حقی می رسیم . این آبگرم در منتهی الیه دامنه شمالی منطقه قرار گرفته است . قهوه خانه ای نیز در این محل وجود دارد که می توان شب را در آن سپری ساخت . همچنین کنار قهوه خانه و در سمت غرب آن محل صاف و مسطحی در کنار درختان زردآلو و بید وجود دارد که در صورت تمایل محل اقامت ما خواهد بود .

صبح روز بعد قبل از طلوع آفتاب با کوله قله آبگرم را به مقصد دست یابی به قله بزغوش ترک می کنیم . مسیر ما در جهت جنوب و در کنار درختان زردآلو روی خط الراس ادامه می یابد تا اینکه بعد از طی حدود 45 دقیقه به اولین چشمه آب موسوم به سویوخ بولاخ ( چشمه سرد ) خواهیم رسید . مسیر را همچنان در همان جهت و در روی خط الراس ادامه داده و پس از عبور از گوسفند سراهای منطقه و طی زمانی حدود 2 ساعت و 15 دقیقه به محلی خواهیم رسید که راهی مالرو در سمت راست ( غرب ) خودنمائی خواهد کرد که مسر مورد نظر ما همان است . اخیراً در این مکان پناهگاهی احداث گردیده است . چشمه های متعدد و برفچالهای ماندگار از فصل بهار و اوایل تابستان و همچنین گوسفند سراهای موجود علامت راهنمای خوبی برای ما خواهد بود . پس از استراحتی کوتاه وپر کردن ظروف آب مسیر را این بار در جهت غرب ادامه داده و پس از 45 دقیقه دیگر به قله بزغوش صعود می نمائیم . بنابر این کل زمان صعود از آب گرم تا قله به طور متوسط 4 ساعت طول می کشد . از فراز قله در دور دستها و در صورت صاف بودن هوا روستاها و مناطق ذکر شده در طول راه شهرستان سراب و قله 4811 متری سبلان و هرم کسری در سمت شمال مشاهده می شود . مسیر برگشت همان مسیر صعود خواهد بود و تا آبگرم حدود 2 ساعت طول می کشد .

بهترین فصل برای اجرای برنامه ماههای خرداد و تیر تا اواسط مرداد ماه می باشد . صعود زمستانی نیز از مسیر تابستان انجام می گیرد و به علت وجود هوای سرد و خشن و انبوه برف از اهمیت زیادی برخوردار خواهد بود . اجرای این برنامه از تبریز 5/1 روز با وسایل نقلیه عمومی و یک روز به صورت فشرده با وسایل نقلیه شخصی خواهد بود . کوهنوردان مرکز با توجه به فاصله 635 کیلومتری تهران سراب به دو روز وقت احتیاج خواهد داشت

 

نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/۱٧

 

                                     شنا در آجی چایقره داش


ادامه مطلب ...
نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/۱٥

از این جاده ابتدا به آبگرم و بعد با پای پیاده به سوی آبشار و قله ادامه مسیر داده می شود

نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/۱٥

روستای اوغان در عکس دوم در زیر کوه سبلان دیده می شود

از نظر خودو عکس دوم هنر عکاسی من است ..........

نویسنده: عزیز خان - ۱۳٩٠/۱/۱٥

تیم فوتبال نو نهالان اوغان با مربیگری رجب آرامدل

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :